1
ستاد ویژه توسعه فناوری نانو Iran Nanotechnology Initiative Council بستن
  • ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

  • بانک اطلاعات شاخص های فناوری نانو

  • سایت جشنواره فناوری نانو

  • سیستم جامع آموزش فناوری نانو

  • شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو

  • موسسه خدمات فناوری تا بازار

  • کمیته استانداردسازی فناوری نانو

  • پایگاه اشتغال فناوری نانو

  • کمیته نانو فناوری وزارت بهداشت

  • جشنواره برترین ها

  • مجمع بین المللی اقتصاد نانو

  • اکو نانو

  • پایگاه اطلاع رسانی محصولات فناوری نانو ایران

  • شبکه ایمنی نانو

  • همایش ایمنی در نانو

  • گالری چند رسانه ای نانو

  • تجهیزات فناوری نانو

  • صنعت و بازار

  • باشگاه نانو

معرفی محصولات صنعت نفت و گاز در بانک محصولات فناوری نانو (NPD)

افراد مقاله : ‌ نویسنده اول - امیرمحمود بخشایش , نویسنده دوم - صبا شرف الدین زاده

موضوع : صنعت و بازار کلمات کلیدی : بانک اطلاعاتی - صنعت نفت - صنعت گاز تاریخ مقاله : 1395/12/20 تعداد بازدید : 897

تا پایان پاییز 1395 بالغ بر 6500 محصول در بانک محصولات فناوری نانو (NPD)به آدرس product.statnano.com ثبت شده است که 212 مورد از آنها در حوزه صنعت نفت و گاز دسته‌بندی شده‌اند. روان‌کننده‌ها، گریس‌ها، انواع روغن موتور، روغن ترمز و روغن گیربکس، آیروژل‌های عایق حرارتی، سیالات ضد خوردگی، غشاها، مته‌های حفاری و ابزار برش از جمله انواع محصولاتی هستند که در 51 شرکت از 16 کشور مختلف تولید و به بازارهای جهانی عرضه شده‌اند. نانوماده غالب در این محصولات، نانوذرات سولفید تنگستن، اکسید روی، دی‌اکسید‌سیلیسیم و اکسید سرنیم (IV) هستند. در میان این محصولات نانولوله‌های کربنی و فولادهای زنگ نزن حاوی دانه‌های نانویی نیز دیده می‌شود. مقاومت به سایش، خوردگی و اکسیداسیون در کنار استحکام مکانیکی مناسب در شرایط کاری دما و فشار بالا، از جمله خواصی هستند که این نانومواد در محصولات صنعت نفت و گاز ایجاد می‌کنند.

 

طبق تعریف استاندارد ISO TS 18110، هر نوع محصول مرتبط با نفت و گاز حاوی نانوماده که کارکرد یا خاصیت آن با فناوری نانو بهبودیافته (Nano-Enhanced) و یا مبتنی بر فناوری نانو (Nano-Enabled) باشد، محصول نانویی در صنعت نفت و گاز محسوب می‌شود. تا پایان پاییز 1395 اطلاعات 212 محصول فناوری نانو که در حوزه صنعت نفت و گاز در 51 شرکت از 16 کشور تولید و به بازارهای جهانی عرضه شده‌اند، در بانک اطلاعاتی محصولات فناوری نانو[1] (NPD) ثبت شده است. در جدول 1 حوزه‌های صنعتی نفت و گاز و انواع مختلف محصولات هر حوزه آورده شده است.

 

شرکت‌های با بیشترین تعداد محصول ثبت شده در بانک NPD و سهم هرکدام از از برندهای متمایز صنعت نفت و گاز NPD در جدول 2 آمده است.

 نانوماده غالب در محصولات این شرکت‌ها نانوذرات سولفید تنگستن است که در بیش از نیمی از این محصولات (6/53 درصد) استفاده شده است. مکانیزم روان کنندگی این نانوذرات شامل لایه‌های لغزنده بارگذاری شده به شکل یک لایه چسبنده است که کاهش سایش و اصطکاک را به‌دنبال دارد. استفاده از اکسید روی، دی اکسید سیلیسیم، اکسید سرنیم (IV) و اکسید قلع آنتیموآن نیز به ترتیب در 2/7، 3/6، 8/4 و 8/4 درصد از محصولات گزارش شده است. در میان این محصولات نانولوله‌های کربنی و فولادهای زنگ نزن حاوی دانه‌های نانومقیاس نیز دیده می‌شود. نانوذرات الماس، نقره و نیکل از دیگر نانومواد مورد استفاده در صنعت نفت و گاز هستند.

 پنج کشور برتر به لحاظ تعداد برند عرضه شده در بازار ایالات متحده آمریکا، انگلستان، سنگاپور، چین و اتریش هستند که به ترتیب 1/41، 3/33، 8/6، 3/6 و 2/6 درصد از محصولات این بانک را تشکیل می‌دهند. در شکل 1 سهم هر یک از کشورهای فعال در تولید محصولات فناوری نانوی صنعت نفت و گاز مقایسه شده است. بیش از نیمی از 16 کشور دارای محصول در این صنعت را کشورهای اروپایی (با 8 کشور) و پس از آن کشورهای آسیا و اقیانوسیه (6 کشور) و پس از آن کشورهای آمریکایی (2 کشور) تشکیل می‌دهند.

55 درصد از محصولات که عموما از نوع روغن موتور هستند دارای خاصیت مقاومت به سایش، 34 درصد مقاوم به اصطکاک و 14 درصد مقاوم در برابر اکسیداسیون هستند که نتیجه آن کاهش مصرف سوخت، سر و صدای موتور و آلودگی‌های اگزوز است. 31 درصد از محصولات منجر به کاهش مصرف انرژی و 23 درصد آن‌ها باعث بهبود احتراق می‌شوند. بعلاوه حضور نانومواد می‌تواند قابلیت ویسکوزیته روغن‌ها را نیز افزایش داده و کارایی آن‌ها در شرایط کاری دما و فشار بالا بهبود بخشد. 16 درصد از محصولات مربوط به خطوط لوله و حفاری مانند لوله‌ها، مته‌ها، ابزار برش و سر مته‌ها دارای خواص مکانیکی خوب مانند استحکام، مقاومت در برابر خزش و خستگی و انعطاف پذیری بالا هستند. کاتالیست‌های نانویی صنعت نفت و گاز نیز علاوه‌بر خواص مکانیکی مناسب در دما و فشار کاری بالا، هدایت حرارتی و خواص آنتی باکتریال خوبی از خود نشان داده و مقاوم در برابر حریق هستند. در جدول 3 مقایسه‌ای بین انواع محصولات صنعت نفت و گاز به تفکیک ویژگی‌ها و نانومواد مهم موجود در آن‌ها صورت گرفته است.

 

اطلاعات بیشتر در خصوص محصولات فناوری نانو صنعت نفت و گاز موجود در بازارهای جهانی در وبسایت NPD با نشانی http://product.statnano.com/industry/petroleum قابل دسترسی است.