1
ستاد ویژه توسعه فناوری نانو Iran Nanotechnology Initiative Council بستن
  • ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

  • بانک اطلاعات شاخص های فناوری نانو

  • سایت جشنواره فناوری نانو

  • سیستم جامع آموزش فناوری نانو

  • شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو

  • موسسه خدمات فناوری تا بازار

  • کمیته استانداردسازی فناوری نانو

  • پایگاه اشتغال فناوری نانو

  • کمیته نانو فناوری وزارت بهداشت

  • جشنواره برترین ها

  • مجمع بین المللی اقتصاد نانو

  • اکو نانو

  • پایگاه اطلاع رسانی محصولات فناوری نانو ایران

  • شبکه ایمنی نانو

  • همایش ایمنی در نانو

  • گالری چند رسانه ای نانو

  • تجهیزات فناوری نانو

  • صنعت و بازار

  • باشگاه نانو

تحلیل تجاری سازی فناوری نانو در حوزه سلامت

افراد مقاله : ‌ مترجم - آیدین هادی فکور

موضوع : سیاستگذاری و ارزیابی کلمات کلیدی : تجاری سازی محصولات - فناوری نانو - دارورسانی - سرمایه‌گذاری - بازاریابی تاریخ مقاله : 1396/11/24 تعداد بازدید : 724

کاربردهای تجاری کنونی و آینده‌ی فناوری نانو به وضوح توانایی پیشبرد و حتی قابلیت انقلاب در جنبه‌های مختلف حرفه‌ی پزشکی و گسترش تولیدات پزشکی را دارد. فناوری نانو در حال حاضر در بسیاری از جنبه‌های پزشکی شامل دارورسانی، تصویربرداری تشخیصی، تشخیص‌های بالینی، نانوداروها و استفاده از نانومواد در ابزار پزشکی تاثیرگذار بوده است. این فناوری هم اکنون نیز در حوزه‌های مختلفی تاثیرگذار است؛ بسیاری از این محصولات در بازار موجودند و بسیاری در آستانه‌ی تولید هستند. حرکت پیوسته‌ای برای گسترش موفقیت‌آمیز محصولات جدید فناوری نانو در زمینه‌ی تشخیص و درمان وجود دارد؛ دو قسمت دارورسانی و تصویربرداری درون‌تنی فعالترین بخش‌های توسعه‌ی محصولات به حساب می‌آیند. همچنین فناوری نانو بسیاری از مشکلات حل نشده در صنایع دارویی را حل می‌کند که این مسائل شامل بازفرمولاسیون داروها برای بهبود فراهمی زیستی و سمی بودن می‌شود. انتظار می‌رود پیشرفت‌های فناوری نانو در زمینه‌‌ی پزشکی در سه نسل و یا در سه مرحله باشد، بهبود محصولات و انواع فرایندهای کنونی به وسیله‌ی معرفی نانوذارات و نانوساختارها و سرانجام حرکت بسوی نانومحصولات و نانوابزارهایی که تنها محدودیت آنها عدم پیشرفت کافی در خود فناوری است. در این مقاله‌ی مروری به بعضی از پیشرفت‌های اخیر در تجاری‌سازی فناوری نانو در کاربردهای گوناگون دارویی و روند کلی آن در صنعت می‌پردازیم و همچنین با یک نگاه تجاری، صنعت فناوری نانو که درگیر توسعه‌ی محصولات پزشکی است مورد بررسی قرار می‌گیرد.


1- مقدمه
به واسطه‌ی فناوری نانو فرصت‌های فراوانی برای پیشبرد علم پزشکی در حوزه‌های فراوانی به‌وجود آمده است. تجاری‌سازی محصولات نانو همین حالا هم با موفقیت انجام گرفته است گرچه این تجاری‌سازی شاید آنچنآنکه در سال‌های گذشته پیشگویی شده بود نبوده باشد اما ایجاد فرایندهای پیشرفته و محصولات جدید تنها با استفاده از فناوری نانو امکان‌پذیر شده است. مانند معرفی پلاستیک و پلیمرهای سنتزی که چند دهه پیش به دنیای داروها وارد شدند، فناوری نانو پلتفرم‌های زیادی را فراهم کرده که شروع به پیشبرد جنبه‌های مختلف علوم دارو کرده‌اند و در نتیجه برای ساخت داروهای مختلف محدودیتی وجود ندارد. قابلیتی که کاربردهای تجاری فناوری نانو دارد فراوان است و شامل نانوذرات، نانوابزارها و محصولاتی که در آن‌ها نانوساختارها و نانومواد به‌کار رفته است می‌شود. این پیشرفت‌ها همراه با دستاوردهای به‌دست آمده در کیفیت زندگی بیماران و تأثیری که در بهبود بهره‌وری شخصی پرستاران به‌وجود آمده است پیشران‌هایی قدرتمند برای تجاری‌سازی داروهای بهبود یافته به‌وسیله‌ی فناوری نانو محسوب می‌شوند. برای دستیابی به فناوری‌های نانودارویی جدید،‌شناسایی زود هنگام جنبه‌های حیاتی در تجاری‌سازی موفقیت آمیز بسیار مهم است، این جنبه‌ها شامل‌شناسایی و تطبیق مناسب بازارهای تشخیص و درمان برای یک فناوری ویژه، ایجاد تیم‌های پروژه و برنامه‌ریزی، انتقال موثر پروژه‌های مدیریتی، درک ویژگی‌ها و محدودیت‌های فرایندهای تولید، درک و پاسخگویی به شرایط اقتصادی و سرمایه‌گذاری،‌شناسایی و توسعه مالکیت معنوی و شناخت اهمیت بالای ایمنی محصول در طول کشف، توسعه و ورود به بازار می‌شود.
مقالات و سخنرانی‌های زیادی وجود دارد که این باور عمومی که فناوری نانو تأثیرات مهم و گسترده‌ای در پزشکی خواهد گذاشت را تایید می‌کند. مدت زمان این تأثیرات قابل بحث است. با کنار گذاشتن احتمال حوادث ناگوار، استفاده از فناوری نانو تأثیرات فراوان و طولانی مدتی بر روی پزشکی خواهد گذاشت. در حال حاضر به نظر می‌رسد این تأثیرات حداقل در سه فاز یا نسل در آینده‌ی نزدیک نمایان باشد. اول، استفاده از فناوری نانو در پزشکی پیشرفت‌های مرحله به مرحله‌ای در شاخه‌های ریشه‌ای علوم کاربردی پزشکی در پی خواهد داشت مانند شیمی بالینی، علوم دارویی و فناوری بیومواد که این تأثیرات می‌توانند برای دهه‌های متمادی ادامه داشته باشند. دوم آنکه، برای کاربردهای میان مدت فناوری نانو در کاربردهای پزشکی به نظر می‌رسد باید از این فناوری به صورت نانوساختارها، نانوالکترونیک و نانوابزارها بهره برد. این فناوری‌ها در حال حاضر برای غلبه بر مشکلات قابل پیش‌بینی آینده کشف و گسترش می‌یابند و اینکار برای ادامه‌ی پیشرفت و بهبود در کاربردهای مختلف علوم پزشکی در سیستم سلامت عمومی کنونی و آینده انجام می‌شود. در نهایت، در چند سال آینده و پس از آن برای سال‌های متمادی، کاربردهایی که به طور کلی جدید به حساب می‌آید معرفی خواهند شد و به نظر می‌رسد محدودیت آن‌ها تنها در خلاقیت و آهنگ رشد فناوری نانو که در قرن اخیر آغاز شده و تا قرن آینده ادامه خواهد یافت باشد. پنج سال آینده برای تجاری‌سازی محصولاتی که به‌وسیله‌ی فناوری نانو به‌دست آمده‌اند هیجان انگیز و به همان میزان بسیار مهم است. در نتیجه‌ی فرصت‌های فراوان موجود در کاربرد فناوری نانو در دامنه‌ی بزرگی از کشفیات و پیشرفت‌ها، آهنگ رشد برای فرصت‌های تجاری‌سازی بسیار زیاد است و به نظر می‌رسد برای مدت‌های طولانی نیز همین‌طور باشد. انتظار می‌رود پس از یک موفقیت مهم کوتاه‌مدت در طول چند سال آینده، یک رشد پیوسته در تولید نانوداروها، نانومواد و نانوابزارها و ورود آن‌ها به بازار را در دهه‌های آینده شاهد باشیم.
رشد فناوری نانو در حوزۀ سلامت با چالش‌های تولیدی، نیازهای کنترلی، تجربه‌ی بعد از تولید و شاید تلاش‌های کسانی که طرفدار جلوگیری از ورود نانوداروها به بازار پیش از اینکه امن بودن آن‌ها کاملا مشخص شود محدود خواهد شد. در مورد ارزش فناوری نانو نظرهای متفاوتی وجود دارد و یک بحث عمومی در مورد نبود نسبی تست امنیتی برای نانوداروهایی که هم اکنون در بازار قابل دسترسی هستند وجود دارد. این دیدگاه‌ها می‌تواند نگرانی‌های زیادی در عموم ایجاد کند و کارزارهایی مانند اعتراضات به استفاده از انرژی هسته‌ای در قرن گذشته و اصلاح ژنتیکی گیاهان برای تأمین غذا در قرن اخیر ایجاد کند. این نگرانی‌ها منجر به به‌وجود آمدن برنامه‌های مختلفی برای آگاهی دادن به مردم در مورد فناوری نانو شده است. به عنوان مثال برنامه‌ی نانوکودکان در دانشگاه رایس که در وبسایت زیر قابل دسترسی است.
http://cohesion.rice.edu/naturalsciences/nanokids

2- تجاری‌سازی نانومواد
شاید اولین تجاری‌سازی نانومواد مهندسی شده در علوم پزشکی به صورت دارو، کرم‌های ضد آفتاب اکسید فلزی مانند اکسید روی و اکسید تیتانیوم بودند که در حال حاضر در مورد امنیت آن‌ها بحث‌هایی به‌وجود آمده است و یا شاید نانوذرات نقره که به صورت کاملا موفقیت آمیزی به عنوان یک ضد میکروب موضعی سال‌ها پیش تجاری‌سازی شدند باید به عنوان اولین محصول تجاری‌سازی شده در نظر گرفته شود. موفقیت نانوذرات نقره، به ویژه در بازار مراقبت از زخم‌های مزمن به حدی است که به علت وجود شرکت‌های مختلف و استفاده از نانوذرات نقره به گونه‌های متفاوت می‌توان شرایط به‌وجود آمده را «جنگ نقره» نامید که در حال حاضر هیچ پایانی برای آن نمی‌توان متصور شد.
این سطح از موفقیت نسبتا پنهان، بسیار قابل تحسین است زیرا تنها یک دهه پیش بود که «نانو» به عنوان یک فناوری شناخته شده در بازار دارویی موضعی جلب توجه کرد و از آن به بعد اجزاء دارویی نانومقیاس در فرمولاسیون لیپوزوم‌ها، نیوزوم‌ها و نانوزوم‌ها قبل از ورود به بازار به‌کار گرفته شدند. در هر صورت در حال حاضر، استفاده از فناوری نانو و نانومواد در علوم پزشکی به سرعت در حال پیشروی است به‌طوریکه در حال حاضر این علوم بسیار پیشرفته‌تر از فقط معرفی ابتدایی فناوری نانو در پزشکی است و هیچ فاز اولیه و ابتدایی که در آن از فناوری نانو به‌تازگی استفاده شده باشد وجود ندارد و از این مرحله بسیار پیشرفته‌تر هستیم. اکنون در یک فاز فعال و پیشرفته هستیم که در آن نانومواد و نانوابزارها برای حل مشکل‌های ویژه‌ای که تنها بُعد و اندازه‌ی این داروها امکان کمک را دارند طراحی می‌شوند. این انقلابی است که خیلی از جنبه‌های ریشه‌ای را منقلب و متاثر می‌کند از جمله داروسازی، انکولوژی، بیوشیمی، چشم پزشکی، گوارش، پوست، دندانپزشکی و زمینه‌های کاملا جدیدی مانند نانودارو و ژنومیک کاربردی را فعال می‌سازد.
تحلیل کنندگان وال استریت مانند اندی کسلر نگاهی به پیش‌بینی بازارهای دارو که در آن فناوری نانو اکنون در مرحله‌ی پیشرفته‌ای قرار دارد انداخته‌اند. این مرحله‌های پیشرفته به علت قابلیت قرار دادن تعداد زیاد و روزافزون آنتی بادی‌ها و دیگر بیومولکول‌های فعال بر روی میکروتراشه‌های سیلیکونی همراه با هزینه‌ی کم ساخت واحدهای آشکارسازی نانوبیوالکترونیک خارج از بدن، به نظر می‌رسد در طول 20 سال آینده تمامی صنعت پزشکی از جمله بیماری‌های مزمن و تشخیص و درمان زودهنگام را تحت تأثیر قرار دهند (www.nanotechmutualfunds.net). البته، بسیاری ممکن است ادعا کنند که این فعالیت‌ها در حال حاضر نیز شروع شده است و آینده‌ی نانوداروها بسیار زودتر از آنچه انتظارش را داشته باشیم خواهد رسید.
تجاری‌سازی فناوری نانو برای کاربردهای پزشکی چندان با تجاری‌سازی فناوری نانو در شاخه‌های تولیدی دیگر متفاوت نیست. تفاوت‌های اساسی در طبیعت و سطح سرمایه‌گذاری برای تجاری‌سازی جهانی وجود دارد؛ جایی که اتحادیه‌ی اروپا از ایالات متحده و ژاپن در زمینه‌های سرمایه‌گذاری، اختراعات و سرمایه گذای‌های صنعتی عقب مانده است. این عقب ماندگی حتی اگر سرمایه‌گذاری‌های دولتی برابر باشد همچنان برقرار است. سطح بسیار پایینی (3، 5 %) از سرمایه‌ی جهانی مربوط به اروپاست و این امر موجب به‌وجود آمدن نگرانی‌های زیادی در تجاری‌سازی‌های منطقه‌ای فناوری نانو شده است و ممکن است که فرصت‌های سرمایه‌گذاری به کشورهای دیگر برسد. کمبود سرمایه‌گذاری یا سطح پایین هدف‌های سرمایه‌گذاری به عنوان دلیل اصلی عدم توازن در فرصت‌های تجاری‌سازی بشمار می‌رود.
تجاری‌سازی فناوری نانو در حیطه‌ی پزشکی خیلی با بخش‌های دیگر متفاوت نیست. شکل 1 نشان‌دهنده‌ی دینامیک تجاری‌سازی کلی است و بخش‌های کشف، گسترش، بازاریابی و بودجه‌های بخش‌های تجاری نانوپزشکی را در برمی‌گیرد. منابع بودجه ممکن است به علت سطح علاقه به یک فناوری ویژه در بخش‌های صنعتی و همچنین میزان علاقه‌ی بخش خصوصی در سرمایه‌گذاری در آن موضوع متفاوت باشد. تنها چند بخش در تجاری‌سازی فناوری پزشکی نانو وجود دارد که آن را نسبت به بخش‌های دیگر متمایز می‌کند. این اختلافات اساسا به علت تمرکز همیشگی بر کارایی و امنیت به‌وجود آمده است.
همین اختلافات باعث می‌شود تا به بعضی اطلاعات ویژه نیاز باشد از جمله مطالعات پزشکی و غیرپزشکی، نشان دادن توانایی تولید امن محصول و بررسی مشکلات بازدارنده‌ در حوزۀ محصولات درمانی یا تشخیصی. بنابراین، موارد مختلفی که برای تجاری‌سازی فناوری نانو در پزشکی حیاتی هستند مانند سایر طرح‌های تجاری فناوری نانو نیستند و با نشان دادن اختلافات آن‌ها می‌توان تفاوت‌ها را متوجه شد. همچنین، طرح شماتیک شکل 1 برای اینکه جنبۀ کاربردی داشته باشد نباید به صورت یک پیش بینی در مورد آینده در نظر گرفته شود بلکه باید تلاشی برای فراهم کردن پایه‌ای محکم و واقعی برای برپا کردن واقعیتی عملی برای گسترش تجاری فناوری نانو در نظر گرفته شود. 
مدل‌های معمولی و ویژگی‌های مختلفی که در مؤسسات، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های بزرگ برای تجاری‌سازی فناوری نانو مرتبط و غیر مرتبط با پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد در شکل‌های 2، 3 و 4 نشان داده شده است.
از منظر کسب و کار بعضی از مشخصه‌های ضروری برای تجاری‌سازی فناوری نانو در حیطه‌ی پزشکی شامل اندازه‌ی بازار، قابلیت بازار و تصویر اقتصادی می‌شود. این عناصر، مورد بحث قرار خواهند گرفت و در ادامه با بحثی جامع‌تر در مورد فرایندهای تجاری‌سازی دنبال خواهند شد چرا که این موضوع به طور ویژه مرتبط است با نانوداروهایی که در بخش‌های مختلف پزشکی کاربرد دارند و به نظر می‌رسد قابلیت بالایی در تجاری‌سازی در آینده‌ای نزدیک داشته باشند. به علاوه، مشکلات احتمالی در راه تجاری‌سازی ارائه شده است بنابراین امکان‌شناسایی و حل مناسب آن‌ها در ابتدای پروژه وجود دارد. 
2-1- اندازه‌ی بازار
تجاری‌سازی فناوری نانو به طور کلی نیاز به یک بازار فعلی یا بالقوه دارد که در آن نیاز کافی برای تولید بیشتر و جذابیت کافی برای جذب سرمایه وجود داشته باشد. توان بالقوه‌ی تخمین زده شده‌ی بازار برای نانومواد و نانوابزارها که در این حیطه به سادگی به آن فناوری نانو میگویند، حتی برای کارشناسانی که علاقه‌مند به تفصیل قابلیت تجاری‌سازی انقلاب‌ها و پیشرفت‌ها در این زمینه هستند تنها در حد یک حدس باقی می‌ماند. به نظر می‌رسد که هروقت یک منبع نسبتا موثق یا یک تحلیل‌گر، یک تخمین جدید از توان بالقوه‌ی بازار ارائه می‌دهد، به نظر می‌آید که آهنگ رشد به صورت هندسی از یک سال به سال دیگر در حال افزایش است. به نظر نمی‌رسد که کسی یک تصویر کلی از قابلیت رشد بازار فناوری نانو در پزشکی داشته باشد. تنها چیزی که می‌توان گفت این است که این بازار حداقل میلیارد دلاری است و هر لحظه به صورت فزاینده‌ای در حال رشد است. "کانسیومر ریپرورتس" تخمین زده است که بازار جهانی فناوری نانو از 50 میلیارد دلار در سال 2006 به 2، 6 تریلیون دلار در سال 2014 برسد. فدراسیون ملی علوم پیشنهاد کرده است اندازه‌ی جهانی بازار برای فناوری نانو بین سال‌های 2010 تا 2015 می‌تواند 1 تریلیون دلار باشد. اگر تنها به جنبه‌ی درمانی بازار توجه کنیم این گزارش بیان می‌کند که تأثیر فناوری نانو بین سال‌های 2010 تا 2015 سالانه حدود 180 میلیارد دلار خواهد بود.
بر اساس تخمین وبسایت نظارت بر بازار فناوری نانو نانوورک در آپریل 2007 (www.nanowerk.com/spotlight/spotid=1792.php) و مؤسسه‌ی لندن نشین ساینتیفیکا که در زمینه‌ی پژوهش و مشاوره در امور فناوری نانو فعالیت می‌کند، بازار جهانی فناوری نانو در سال 2015 بدون در نظر گرفتن نیمه‌هادی‌ها 1، 5 تریلیون دلار و با در نظر گرفتن نیمه‌هادی‌ها به 2، 95 تریلیون دلار خواهد رسید. وبسایت این شرکت، www.cientifica.eu، اطلاعات تکمیلی شامل این تخمین که در آن داروهای مرتبط با سلامتی حدود 2% از بازار را در سال 2006 به خود اختصاص خواهند داد را در اختیار عموم قرار داده است.
درمقابل شرکت پژوهشی لوکس که در نیویورک مستقر است تخمین زده است که تا سال 2014 تأثیر فناوری نانو بر بازار 2، 9 تریلیون دلار خواهد بود که به نظر می‌رسد این عدد در توافق کامل با فدراسیون ملی علوم، ساینتیفیکا و کانسیومر ریپورتس باشد.
کسری از بازار کل که به‌وسیله‌ی محصولات درمانی فناوری نانو پوشش داده خواهد شد از نظر اندازه‌ی بازار نظر به اینکه آهنگ رشد در بخش درمانی بازار چه میزان است و علاوه‌بر آن مقداری که نانومحصولات درمانی به خود اختصاص می‌دهند چقدر است، متفاوت خواهد بود. در حال حاضر، آهنگ رشد برای محصولاتی که برای درمان به‌کار می‌روند بسیار سریع است و این مسئله به جنبه‌های مختلف بازار از جمله رشد سریع مالکیت معنوی و حریم خصوصی و همچنین عدم قطعیت در پژوهش‌ها و روندهای توسعه گرایانه برمی‌گردد. بنابراین هرگونه تخمین زدن در مورد بازار فناوری نانو مرتبط با درمان و پزشکی در جهان و حتی در ایالات متحده بسیار مشکل است. در هر صورت، بر اساس تخمین محافظه کارانه‌ی 1 تریلیون دلاری فدراسیون ملی علوم برای سال‌های 2010-2015 و بازار 2% محصولات نانو به‌وسیله‌ی ساینتیفیکا، حتی 20 میلیارد دلار زیاد به نظر می‌‌رسد اما از 180 میلیارد دلاری که فدراسیون ملی علوم برای بازار درمانی پیشبینی کرده بود به مراتب کمتر است. به طور کلی رشد درصدی نانومحصولات درمانی در بازار جهانی باید چشمگیر باشد. بنابراین قابلیت بازار برای فناوری نانو در حیطه‌ی درمان به طور فزاینده‌ای با اهمیت است.
2-2- قابلیت بازار
در بحث پیرامون استفاده از فناوری نانو، بر انقلابی بودن و احتمال مخرب بودن آن تأکید شد. باید توجه داشت که حتی در حال حاضر هم، از فناوری نانو در کاربردهای پزشکی استفاده می‌شود و خیلی از کابردهایی که حالا برای فناوری نانو مورد بحث قرار می‌گیرند در واقع از پیشرفت‌های بسیاری که در علومی مانند علم مواد، فیزیک فلزات و علوم سیالات به‌دست آمده بهره می‌برند. پس، حداقل به صورت اولیه، فناوری نانو در بخش‌های درمانی مورد استفاده قرار گرفته است زیرا این فناوری توانایی زیادی در معرفی شاخصه‌های جدید و بهبود یافته به علاوه‌‌ی امنیت مالکیت معنوی به محصولات موفق کنونی دارد. با توجه به این موضوع، خیلی عجیب نیست که ما شاهد استفاده از نام «نانو» در تبلیغات‌ها برای نشان دادن بهبود یافتگی محصولات هستیم. قابلیت بازار برای چنین کاربردهایی لزوما می‌تواند بر اساس نفوذ بازار بهبود یافته و طول عمری که چنین اصلاحاتی در پی خواهد داشت تخمین زده شود.
بنا به نظر پرایس واتر هاوس کوپرز ال ال سی، انتظار می‌رود بازار جهانی دارو به 1، 3 تریلیون دلار در سال 2020 افزایش یابد. به وضوح مشخص است که خیلی از کارشناسان انتظار دارند که فناوری نانو نقش بزرگی در کشف و فرمولاسیون داروهای جدید بازی خواهد کرد و در نتیجه اثر بزرگی در قابلیت بازار خواهد گذاشت.
ورای بهبود داروهای موجود، حیطه‌های فراوانی وجود دارد که در آن فناوری نانو، پلتفرم‌های جدید را ممکن می‌سازد که در آن‌ها محصولات انقلابی دارویی جدید که شامل یا دارای فناوری نانو هستند از جمله روندهای تشخیص، درمان‌شناسی، داروشناسی، نانوابزارها و نانوبیومحصول‌ها کشف شده و گسترش می‌یابند. قابلیت بازار برای این محصولات باید مورد به مورد تخمین زده شود و هر تلاشی برای تخمین دقیق قابلیت عمومی محصولات درمانی در این قلمرو تنها یک حدس است و احتمالا اگر به هر محصول بعد از به بازار آمدن نگاه بیاندازیم تخمینی ارزشمندتر خواهیم داشت. این روش را باید تا جایی که اطلاعات و تجربه‌‌ی کافی برای یک پیشبینی و تخمین منطقی به‌دست آید ادامه داد. تنها مسئله‌ای که در این زمان می‌توان بیان داشت این است که بازار آینده‌ی محصولات نانو بسیار بزرگ است و می‌توان انتظار یک بازار میلیارد دلاری را در چند سال آینده داشت. بدون شک بازار فناوری نانو را باید در دیدرس قرار داد و هروقت قابلیت این فناوری در بررسی مورد به مورد به صورت مثبت ارزیابی شد می‌توان در این بازار شرکت داشت.
2-3- تأثیر اقتصادی تجاری‌سازی فناوری نانو بر درمان و پزشکی
تأثیر اقتصادی ورود فناوری نانو به حوزه‌ی کاربردهای درمانی به خوبی مطالعه نشده است و با افزایش تعداد و پیچیده‌تر شدن حضور این فناوری در بازار، مسائل روشن‌تر خواهد شد. بعضی از صنایع مانند صنایع الکترونیک می‌توانند به تحلیل مسئله کمک کنند. در این صنعت با کوچکتر شدن و قدرتمندتر شدن ابزارها، تولید افزایش می‌یابد. در صنایع مرتبط با حمل و نقل، سبکتر شدن و کاهش استفاده از مواد در تولید همراه با قویتر شدن و بادوام‌تر شدن محصولات می‌تواند تأثیر مثبتی بر روی مقدار انرژی مصرفی مورد نیاز برای تولید یک واحد تولید ناخالص داخلی و هزینه‌ی جابه‌جایی داشته باشد. علاوه‌بر این یک علاقه‌ی عمومی در فناوری‌های جدید برای پیشرفت در کارایی و تولید، با بهبود فرمولاسیون یا ساختار وجود دارد و این موضوع روشن شده است که فناوری نانو در آستانه‌ی رسیدن به توانایی ایجاد سودهای اقتصادی و اجتماعی در صنایع مختلف نظیر صنایع درمانی قرار دارد.
امیدوارکننده‌ترین پیش‌بینی‌ها در مورد اثرات مثبت برای فناوری نانو پیش‌بینی می‌کند که به علت آمادگی بالا، سرمایه‌گذاری‌های کلان به‌وسیله‌ی شرکت‌های مختلف و برنامه‌ریزی راهبردی موثر، فناوری نانو به صورت کامل با اقتصاد حاضر یکپارچه خواهد شد.
فهم ارزش راهبردی اقتصادی بر بودجه‌ی درمانی کشورها و نقش کاربردها و نوآوری‌های فناوری نانو بر بهبود سلامت عمومی نیاز به آینده‌نگری و رهبری بین المللی منظم دارد و این مشخصات تاکنون دیده نشده است اما برای تجاری‌سازی فناوری نانو در حیطه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی پزشکی و درمان به چنین مشخصاتی نیاز است تا اثرات اقتصادی و اجتماعی مثبت بیشینه شود. فواید کاربرد فناوری نانو می‌تواند تأثیرات سلامتی کلی برای تمام جوامع داشته باشد زیرا کارایی مراقبت کنندگان را بالا می‌برد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود می‌بخشد و ممکن است باعث افزایش عمر بیماران شود که همین مسئله می‌تواند به افزایش بیشتر تولید برای تولیدکنندگان منجر شود.
خیلی از کشورها برای کشف، گسترش و در اختیار گرفتن فناوری نانو سرمایه‌گذاری‌های کلانی می‌کنند زیرا آن‌ها قابلیت زیادی در این فناوری برای تأثیر‌گذاری مثبت روی تولید ناخالص داخلی، بهره‌وری بالا، رهبری تجاری جهانی، رشد پایدار اقتصادی، رهبری جهانی ثبت اختراع، رقابت صنعتی برتر، منابع آموزشی و آموزش مجتمع، محیط سرمایه‌گذاری قوی، محیط اقتصادی قوی، سرمایه‌گذاری بسیار بالا در تحقیق و توسعه، همکاری دولت و صنعت و بیکاری پایین می‌بینند.
به طور کلی چشم انداز آینده‌ی اقتصادی برای استفاده از فناوری نانو در بازار درمانی با توجه به غالب شدن روزافزون این فناوری در بخش‌های کلیدی و در نتیجه سرمایه‌گذاری‌های فراوان و نوآوری‌های زیاد، بسیار مثبت است. انتظار می‌رود این روند باعث رشد شتابدار، پیش‌رونده و مطمئن اقتصاد شود و باعث افزایش کیفیت کشورهای شرکت‌کننده در این بازار و احیانا تمامی کشورها شود.
برخلاف چشم انداز بسیار روشن، چند مسئله را در مورد قابلیت بازار فناوری نانو در پزشکی و حیطه‌های دیگر باید در نظر گرفت. اول اینکه، عامل‌هایی مانند آماده نبودن جامعه، طرح‌های راهبردی ناکافی، نبود تجمع کامل فناوری نانو، سرمایه‌گذاری ضعیف، نبود اطمینان صنعتی و موانع نظارتی ممکن است باعث کاهش شدید در رشد صنعتی و پذیرش فناوری نانو به صورت کلی شود. این مسئله به طور طبیعی منجر به از دست دادن بازار رقابتی، نقش کمرنگ در بازار رقابتی، بیکاری و غیره خواهد شد و در نهایت تأثیر منفی در رشد اقتصادی کشورهایی که این مشکلات را تجربه می‌کنند خواهد داشت.
کشورهایی که می‌توانند از این مشکلات دوری کنند می‌توانند منتظر دریافت فواید اقتصادی و اجتماعی به دلیل تجاری‌سازی فناوری نانو به ویژه در حوزه‌ی درمان باشند به شرطی که بتوانند مراقب این حقیقت مشخص باشند که رشد اقتصادی می‌تواند همراه با خود تأثیرات زیست‌محیطی و تباهی را در پی داشته باشد. بنابراین، این مسئله به شدت مهم است که در نظر داشته باشیم بهبود مراقبت‌های بهداشتی با استفاده از فناوری نانو باید با در نظر گرفتن تأثیرات زیست‌محیطی آن همراه باشد تا بتواند در نهایت نتیجه‌ی کلی مثبت باشد.

3- روند تجاری‌سازی 
به صورت کلی انتظار می‌رود که روند تجاری‌سازی فناوری نانو از مدل گلدسمیت که یک مدل تجاری‌سازی عام در انواع مختلف فناوری است طبعیت کند. برای اطلاعات بیشتر از وبسایت زیر دیدن کنید.
www.buym2m.com/TechnologyCommericalizationModel.html
به مانند بخش‌های دیگر، تجاری‌سازی فناوری نانو، برای کاربردهای درمانی نیاز به یک سرمایه‌گذاری بزرگ هم از نظر انسانی و هم از نظر مالی وجود دارد. با اینکه بسیاری از صنایع بزرگ مانند الکترونیک و مواد پیشرفته، سرمایه‌گذاری‌های کلانی در کاربردهای فناوری نانو کرده‌اند با این حال بسیاری از شرکت‌های بزرگ برای گسترش یک راهبرد در زمینه‌ی فناوری نانو بسیار کند عمل کرده‌اند. دیگران به صورت محتاطانه علاقه‌ی خود را به کاربردهای فناوری نانو افزایش داده‌اند و موفق شده‌اند تا فرصت‌هایی که با قبول کردن فناوری نانو و به‌کار‌گیری آن در محصولات خود به‌دست خواهند آورد را پیش‌بینی کنند.
اولین گام حیاتی در روند تجاری‌سازی فناوری نانو برای استفاده در حیطه‌های درمانی فراهم آوردن سرمایه‌‌ی لازم جهت تولید یک نمونه‌ی اولیه برای مرحله‌ی تأیید اصول اولیه است. بسیاری از شرکت‌ها در سراسر جهان بر روی تجاری‌سازی محصولات نانو سرمایه‌گذاری می‌کنند و کاربردهای درمانی معمولا در بالای لیست آن‌ها برای سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرد. متاسفانه، در حالی‌که به نظر می‌رسد انگیزه برای سرمایه‌گذاری زیاد باشد، اما سرمایه‌گذاری واقعی زیاد نبوده است و در حال حاضر به نظر می‌رسد بحث‌ها از عمل‌های صورت گرفته بسیار بیشتر است. بودجه‌های دولتی و سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ در حال حاضر هزینه‌ی پژوهش‌های پرریسک لازم برای اینکه فناوری نانو در بخش درمانی به نقطه‌ی تأیید اصول اولیه برسد را تأمین می‌کند.
سرمایه‌گذاری خصوصی در فناوری نانو در حیطه‌ی درمان و مسائل پزشکی در حال حاضر به صورت محتاطانه‌ای در ایالات متحده به‌وسیله‌ی سرمایه گذاران در حال بررسی است. اما انتظار می‌رود با آگاهی بیشتر سرمایه گذاران و شرکت‌ها نسبت به قابلیت‌های فناوری نانو و در عین حال درک این مسئله که اگر به اندازه‌ی کافی در این مورد سرمایه‌گذاری نشود پیشرفت‌های حیاتی در شرکت مذبور انجام نخواهد گرفت سرمایه‌گذاری‌ها افزایش یابد.
زمانی‌که سرمایه‌ی اولیه تأمین شد و مرحله‌ی تأیید اصول اولیه طی شد آنگاه باید یک انتقال آرام به سوی تولید یا ساخت انبوه انجام گیرد. سرمایه‌ی مورد نیاز برای این مرحله می‌تواند بسیار بیشتر از سرمایه‌ی لازم برای رساندن محصول جدید به این نقطه باشد. بنابراین مهم است که در مرحله‌ی تأیید اصول اولیه یک تخمین دقیق و محتاطانه در مورد هزینه‌ی محصولات انجام شود تا این انتقال آرام انجام گیرد و بازگشت سرمایه با این تخمین خوب صورت گیرد و از سرمایه‌گذاری کم و آرام کردن روند پیشرفت جلوگیری شود. این کار همچنین باعث میشود تا طرح‌های پروژه‌های توسعه‌ای که توانایی نظارت بر نسبت توسعه به سوخت سرمایه و زمان‌بندی بازار را دارند پیشرفت کنند. غیر از تأمین سرمایه‌ی لازم خود روند تولید انبوه دومین مشکل بزرگی است که انتظار می‌رود محصولات نانوپزشکی در طول روند تجاری‌سازی با آن روبرو شوند. ناتوانی در تولید محصولات نانوی مقرون به صرفه در بازار حتی در سطح نانوذرات یک مشکل اساسی در دیگر صنایع مرتبط با فناوری نانو بوده است و به نظر می‌رسد که همین سد در برابر تجاری‌سازی فناوری نانو در حیطه‌ی درمانی نیز وجود داشته باشد (www.nanowerk.com/news/newsid=1486.php).
زمانی که تمام مسائل تولید انبوه حل شد، آخرین مشکل اساسی در راه تجاری‌سازی محصولات جدید تجاری که از فناوری نانو در آن‌ها استفاده شده است قاعدتا کسب تأییدیه‌های مقرراتی برای ورود به بازار و بازاریابی برای محصولات خواهد بود.
در حال حاضر بعضی از محصولاتی که در ایالات متحده و جهان وارد بازار درمانی شده‌اند و از فناوری نانو در آن‌ها بهره برده شده است نیاز به سطح بالایی از تأییدیه‌های مقرراتی نداشته‌اند. این محصولات شامل لوازم تمیزکاری، پوشش‌هایی برای تجهیزات، قطعات الکترونیکی، تجهیزات تصفیه‌ی هوا و آب، شستشوی دست و فرمولاسیون شستشو بدن (غیر از ضد میکروبی‌ها) ، فرمول‌های حفاظتی پوست و حتی برخی از دستگاه‌های پزشکی کلاس 1 هستند که نیازی به هیچگونه نظارتی پیش از ورود به بازار ندارند یا نظارت‌های خیلی محدودی بر آن‌ها می‌شود. سایر محصولات دارای فناوری نانو مانند فرمولاسیون دارویی، دستگاه‌های پزشکی کلاس 2 و 3، ضد عفونی کننده‌ها، دستگاه‌های شستشوی دست و بدن، نیاز به برخی از موارد نظارتی قانونی و تاییدیه‌هایی پیش از فروش دارند. به نظر می‌رسد افزایش بهبود محصولاتی که در حال حاضر در بازار موجودند به کمک فناوری نانو باعث نشود تا آن محصولات با مدت زیادی تأخیر وارد بازار شوند اما محصولات جدید ممکن است که به علت ملزومات امنیتی و نیاز به دریافت تأییدیه‌های مقرراتی، مدت زیادی طول بکشد تا وارد بازار شوند. بنابراین فهم،‌شناسایی و برنامه‌ریزی برای این ملزومات برای مقرون به صرفه شدن و صرفه‌جویی در وقت لازم است.
بازاریابی محصولات فناوری نانو دارای شباهت‌هایی با مقررات نظارتی است به این معنا که بهبود محصولات موجود یا پیشرفت‌ها در تولید، تضمینی برای جذاب‌تر شدن بازار برای مشتری‌ها نیست و استفاده از کلمه‌ی «نانو» در بازار جادو نخواهد کرد. در عوض، استفاده از کلمات «جدید» و «بهبودیافته» ممکن است برای اینکه مردم متوجه شوند که این محصول بهتر است بدون آنکه دلیلش را بدانند، کفایت کند. دیگر محصولات نیاز به تمرکز فراوان و زمان طولانی برای ورود به بازار دارند چرا که از منظر فناوری نانو و یا استفاده از اجزاء فناوری نانو در بازار نیاز به بررسی‌ها و تلاش‌های بیشتری است و تأمین کننده‌ی مراقبت‌های درمانی یا مردم نیازمند اطلاعات بیشتری از فناوری نانو هستند تا جذب بازار شوند و علت دیگر غلبه بر مشکلات احتمالی در تولید محصولات به کمک فناوری نانو است. دوباره تأکید می‌شود عدم درک شرایط بازار برای محصول و ایجاد یک طرح بازاریابی موثر که این دانش را شامل می‌شود، می‌تواند تأثیر قابل توجهی در تجاری‌سازی هر محصول جدید پزشکی که از فناوری نانو استفاده می‌کند، داشته باشد.

4- نظم پزشکی در بخش‌هایی که تجاری‌سازی فناوری نانو در حال رخ دادن است
کاربردهای فناوری نانو در دنیای پزشکی بسیار زیاد است. در حالی که استفاده از نانوربات‌ها در بدن برای هدف‌های درمانی یک رؤیا به نظر می‌رسد اما در حال حاضر مواردی که در پزشکی انتظار می‌رود در نتیجه ی پیشرفت‌های پیشرفته در میکروالکترونیک، تولید مولکولی، سیستم‌های میکرو الکترومکانیکی (MEMS) ، فناوری نانو جامد و سیستم‌های الکترومکانیکی (MOEMS) به‌وجود آیند در نهایت منجر به دنیایی جذاب‌تراز رویاهای حال حاضر شود.
در حال حاضر تجاری‌سازی فناوری نانو در بخش‌های زیادی از پزشکی در حال وقوع است و این امر به عنوان یک پیشرفت طبیعی بعد از پژوهش‌های طولانی به‌شمار می‌رود و در ادامه نیاز به بهبود در داروها، الکترونیک پزشکی، ایمپلنت و پروتز، تشخیص، تصویربرداری، و بسیاری از مناطق دیگر که برای پیشرفت در نوآوری‌های جدید مبتنی بر فناوری نانو لازم است، احساس می‌شود. بعضی مثال‌ها در ادامه خواهد آمد.
4-1- داروها
فناوری نانو، امید به دارورسانی هدفمند مولکول‌های درمانی به مناطق آسیب دیده بدن را ایجاد کرده است. به عنوان مثال، ترکیبات غیرقابل‌حل ولی همچنان فعال، برای استفاده‌های دارویی کاربردی شده‌اند زیرا این مواد به صورت گنجانده شده در ذرات نانومقیاسی که کاربردهای دارورسانی دارند تهیه شده‌اند. به علاوه ترکیباتی مانند پپتاید و پلی‌پپتاید که توان تجزیه‌ی آنزیمی در حین عبور از روده را ندارند یا توان مقابله با تجزیه‌ی باکتریایی در مناطق عفونی را ندارند می‌توانند در نانوساختارها گنجانده شوند تا بر این محدودیت‌ها غلبه کنند. نانوسیستم‌های دارورسان هدفمند می‌توانند اثرات جانبی عامل‌های بسیار سمی انتینوپلاستی را کاهش دهند.
استفاده از نانوحامل‌های دارویی مختلف به یکی از بخش‌های مهم نانوپزشکی تبدیل شده است. توسعه‌ی نانوحامل‌های هدفمند جدیدا مورد بررسی و مرور قرار گرفته است و واضح است که تجاری‌سازی نانوحامل‌ها یک هدف کوتاه‌مدت برای انکولوژی به شمار می‌آید زیرا بیشترین بافت‌هایی که تا امروز هدف قرار گرفته‌اند تومورها بوده‌اند.
ژن درمانی می‌تواند از فناوری نانو در شکل نانوساختارهای نرمی مانند لیپوزوم یا بسته‌های کوچکی که شامل ضمیمه‌هایی ساخته شده از دولایه‌های خودسامانی شده هستند و برای حمل DNA به‌کار می‌روند استفاده کند. زنجیره‌های پلیمری حل شونده در آب که در نانوساختارها گنجانده شده‌اند می‌توانند واکنش شدید لیپوزوم‌ها با بدن را کاهش داده و قبل از آنکه به طور طبیعی نابود شوند زمان دور زدن را در محلول‌های مختلف مانند خون و لیمفاتیک‌ها افزایش دهند.
این لیپوزوم‌های «مخفی» در حال حاضر به عنوان یک فناوری دارورسانی با موفقیت مورد استفاده قرار می‌گیرند و تجاری شده‌اند. وسیله‌ی مستحکم، گزینش‌گر و نهایی برای رسانش دارو، ویروس است که به صورت طبیعی یک روش ایده‌ال برای رسانش مواد ژنتیکی به سلول‌های هدف به شمار می‌رود. فناوری نانو همین حالا موفق به ساخت نانو ویروس‌های سنتزی شده که قابلیت استفاده و تجاری شدن در این حیطه را دارند. استفاده از این روش بدون خطر نیست و نیاز به آزمایش‌های مختلف قبل از تجاری شدن احساس می‌شود به ویژه اگر این ویروس‌ها خود تکثیر شونده باشند.
پروژه ژنوم انسان منجر به بهبود قابل توجه و افزایش تعداد اهداف بالقوه دارویی شده و همچنین درک مفصل تری از روابط بین بیان ژن و مسیرهای مولکولی که منجر به بیماری می‌شوند را فراهم آورده که این مسئله فرصتی برای درمان‌های ویژه و فردی مهیا کرده است.
داروسازی شروع به انتقال از «کشف دارو» بر اساس مطالعه‌ی ترکیب‌های انتخاب شده به‌سوی مهندسی هدفمند مولکول‌ها یا ساختارهای نانومولکولی که هدف‌گیری و قابلیت حمل شدن بهتری دارند کرده است. داروهایی که توانایی پیوند به بافت‌های گزینشی را دارند، اثرات مخرب را کاهش می‌دهند، و بهره‌وری را به علت مهندسی مولکولی افزایش خواهند داد به نظر می‌رسد در آینده‌ای نزدیک در دسترس باشند از آنجایی که به‌تازگی پلیمرهایی نشان داده‌اند که می‌توانند پلاسمید DNA را درون نانوساختارهایی کوچکتر از 150 نانومتر با سمیت کم درون‌تنی متراکم کنند. سیستم‌های دارورسانی مهندسی شده در درمان ژنی که با ملزومات امنیتی سازگارند و به‌روشنی امنیت خود را نشان داده‌اند، در حال توسعه هستند و به احتمال فراوان به‌وسیله‌ی پزشکان و بیماران پذیرفته خواهند شد.
نانوذراتی تعبیه شده‌اند که توانایی حمل مولکول‌ها، پروتئین‌ها و ژن‌ها را از میان موانع مخاطی را دارند. میکروسازندگی با استفاده از فناوری نانو به گسترش MEMES برای رساندن مقادیر کوچک داروهای لازم کمک می‌کند و می‌توان بعد از تجاری‌سازی از آن‌ها در درمان بیماری‌های مزمن استفاده کرد و همچنین جایگزین‌های هورمونی که در دارو گنجانده شده‌اند و 45% از وزن دارو را تشکیل می‌دهند مرتبط با مشتقات پلی اتیلن گلیکول هستند که به علت کاهش مصرف به علت سیستم فاگوسایت تک هسته‌ای، افزایش زمان گردش را به همراه دارد.
در‌هر‌صورت، برای استفاده‌‌ی گسترده از فناوری نانو در پزشکی و صنایع دارو مشکلات زیادی وجود دارد. با وجود موفقیت بزرگ و سوابق ایمن استفاده انسولین rDNA، هورمون رشد انسانی و واکسن هپاتیت B، احساسات منفی عمومی نسبت به محصولات غذایی اصلاح شده ژنتیکی در حال افزایش است. هر تلاشی برای کم کردن خطر برای جامعه باید انجام شود و جامعه باید به اندازه‌ی کافی آموزش ببیند تا فواید مثبت این فناوری را تشخیص دهد. استفاده از فناوری نانو برای توسعه‌ی صنایع دارویی فرصت‌های زیادی برای تجاری‌سازی فراهم خواهد کرد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.
• به اندازه‌ی نانو درآوردن، امکان استفاده از مواد غیر حلال به عنوان دارو را افزایش می‌دهد، این امر کاندیداهای احتمالی داروها را دو برابر می‌کند.
• حلالیت‌پذیری بالا در محلول‌های آبی، ساختار‌های مهندسی شده‌ی ویژه، پخش شدگی بالا و سمیت سیستماتیک پایین نانوپلیمرها مانند دندریم‌ها، آن‌ها را کاندیداهای جذابی برای ابزارهای دارورسانی کرده است.
• نانوذرات براحتی می‌توانند وارد تومورها شوند و حتی وارد منافذ هسته‌ای شده و داروهای ضدسرطان را منتقل کنند.
• اضافه کردن لیگاندهایی که دریافت کننده‌های هدف بر روی سطح نانوذرات را تشخیص می‌دهند می‌تواند فرصت‌هایی فراهم آورد تا سلول‌ها یا بافت‌های بیمار به‌خوبی هدف قرار داده شوند و در ادامه داروهای درمانی در منطقه‌ی مورد نظر رها شوند.
• نانوذرات می‌توانند با افزایش چسبندگی ذرات میزان ابقاء داروهای منطقه‌ای را بهبود ببخشند.
• مارکرهای نانواندازه زمانی که تنها چند سلول سرطانی وجود دارد امکان تشخیص سرطان در فازهای اولیه را فراهم می‌کند.
یک مثال از داروهای تجاری‌سازی شده، داروهای حاوی لیپسوم ساخته شده به‌وسیله‌ی نکستار است (دوکسوروبیسین برای درمان سرطان و آمفوتریسین B برای عفونت قارچی) که بیش از 20 میلیون دلار در سال 1999 فروش داشته است.
4-2- تصویر‌برداری
از نانومواد سالهاست به‌صورت نانوسپورهای آلبومین که Tc-99 برای استفاده در درمان هسته‌ای به آن‌ها پیوست شده در تصویر‌برداری استفاده می‌شود. تجاری‌سازی‌های آینده در این بخش در ابتدا به صورت بهبود شکل‌های مولکولی ویژه‌ی بافت‌ها مانند دندریمر هدفمند که برای بهبود کنتراست تصویربرداری به منظور تشخیص بهتر بیماری‌های intralymphatic از extralymphatic در مدل‌های حیوانات که لنفوم خوش خیم دارند به‌کار می‌روند، شروع خواهد شد. به علت کاربرد فناوری نانو تصویر‌برداری عصبی پیشرفت‌هایی به‌سوی تجاری شدن داشته است. بر اساس پژوهش‌های جدید فناوری نانو امکان رساندن عامل‌های تصویربرداری را در موانع خونی مغز را عملی کرده است.
4-3- تشخیص
پیشرفت‌های اخیر در فناوری تشخیص به‌نظر می‌رسد گوی سبقت را از پیشروی‌ها در زمینه‌‌ی درمان ربوده باشد. تکنیک‌های جدید که بر پایه‌ی مولکول هستند رایج خواهند شد و تکنیک‌های سنتی بهبود و تجاری‌سازی خواهند شد. در آینده، شرکت‌های بیمه به راحتی می‌توانند زمینه‌های ژنتیکی را به عنوان یک بیماری یا یک ویروس یا باکتری که مسئول بیماری است در نظر بگیرند و یا سلامت ارگان پیوندی را بررسی کنند. هنوز برای پیش‌بینی تأثیراتی که تولیدات مولکولی و فناوری نانو در بخش حالت جامد بر بازار خواهند گذاشت زود است. به علت پیشرفت بیشتر فناوری‌های تشخیص نسبت به سایر فناوری‌ها در این حوزه و رشد سریعتر این بخش نسبت به بخش‌های دیگر، این حوزه به یک نشانگر قابل اتکا تبدیل شده است.
شیمی بالینی و تست‌های بیوشیمی در حال حاضر فرایندهایی بزرگ مقیاس محسوب می‌شوند. به نظر می‌رسد با استفاده از فناوری نانو این فرایندها می‌توانند کوچک شده و حساسیت آزمایش را افزایش بدهند و گزارش نتایج را تقریبا بدون معطلی در پی داشته باشند. این «آزمایشگاه‌ها بر روی تراشه» با ترکیب معرف‌های شیمیایی بسیار کوچک و کم حجم با ردیابی حساس و محاسبات مستقیم به یک آنالیز بسیار سریع و گزارش آنی نتایج دست یافته‌اند. در چنین مقیاس کوچکی، کنترل دینامیک مایع از نظر تکنیکی بسیار چالش برانگیز است و گرداندن مایع و ترکیب کردن آن بسیار مشکل است. پیشرفت‌های تکنیکی در میکرومایع‌ها غلبه بر این مشکلات را راحت‌تر کرده است و می‌تواند راه را برای تجاری‌سازی باز کند. این فناوری در کاربردهای پزشکی رایج شده است و بررسی دی ان‌ای و شیمی پزشکی قانونی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
4-4- مهندسی بافت
با توجه به تعداد کم اهدا کنندگان بافت‌ها، اعضای لازم برای پیوند بسیار محدود است و احتمال بازپس زدن اندام به‌وسیله‌ی سیستم دفاعی بدن پذیرنده نیز وجود دارد. پرورش اندام‌های جدید از سلول‌های شخص پذیرنده همواره به عنوان یک رؤیا برای مهندسین بافت مطرح بوده است. فناوری نانو یک تکنیک جدید برای مهندسین بافت فراهم می‌کند که بدون تردید فرصت‌های جدید تجاری‌سازی به‌وسیله‌ی این تکنیک‌ها فراهم خواهد شد. اسکلت‌های ساخته شده به‌وسیله‌ی پلیمرهای طبیعی و یا پلیمرهای زیست‌سازگار برای قرار گرفتن سلول‌ها بر روی آن‌ها امکانات بسیاری برای پیشرفت فناوری ساخت اندام‌های مصنوعی در طول دهه‌ی بعد فراهم می‌کند.
4-5- الکترونیک درمانی
نانوالکترونیک قابلیت تغییردر بخش‌های بزرگی، شاید هم تمام بخش‌های نیمه‌هادی‌های سنتی را دارد. میکروتراشه‌های سیلیکونی و ترانزیستورها می‌توانند روزی به تاریخ بپیوندند از آنجا که دانشمندان در پی راه‌های جدید برای ساخت ابزارهای پردازش اطلاعات در مقیاس نانو بر اساس محاسبات کوانتومی هستند و برای اینکار به‌دنبال سیستم‌های زنده‌‌ای بر پایه‌ی دی ان‌ای و یا ترکیبی از سیلیکون بیولوژیکی هستند. حتی واژه‌ی «الکترونیک» می‌تواند کاربرد خود را از دست دهد زیرا اصلا مشخص نیست که از الکترون‌ها برای پردازش سیگنال‌ها و یا محاسبات در آینده استفاده شود. بدن انسان تاکنون یک «رایانه‌ی خیس» نهایی بوده است، یک پردازنده‌ی اطلاعات بر پایه‌ی بیومولکلول‌ها که بسیار کارا است و برای عمل کردن نیاز به سیگنال‌های شیمیایی، اپتیکی و الکتریکی دارد. پژوهشگران تاکنون با روش‌های گوناگونی سعی کرده‌اند با تقلید از چگونگی پردازش در بدن انسان ابزارهای جدیدی بسازند. در میان این روش‌ها استفاده از دی ان‌ای از همه معروف‌تر است؛ گونه‌ای از پردازش که دی ان‌ای و بیولوژی مولکولی را جایگزین فناوری بر پایه‌ی سیلیکون می‌کند.
4-6- ایمپلنت و پروتز
توسعه نانومواد جدید به صورت ترکیبی با فناوری بیوفناوری و الکترونیک پزشکی خواهد بود و ممکن است منجر به ایجاد ایمپلنت‌هایی شود که بسیار شبیه اصل هستند آنچنان‌که تولید چنین ایمپلنت‌هایی در تاریخ پزشکی بی‌سابقه است. ایمپلنت‌های شبکیه‌ای، حلزونی و عصبی و تعمیر سلول‌های عصبی آسیب دیده و همچنین جایگزینی پوست سوزانده شده یا آسیب دیده، بافت یا استخوان ممکن خواهد بود. به‌عنوان‌مثال، یک ایمپلنت نشردهنده‌ی انسولین به بیمار این امکان را می‌دهد که یک منبع همیشگی انسولین در دسترس داشته باشد. این ایمپلنت به نظارت و تنظیم سطح هورمون مورد نیاز خواهد پرداخت به گونه‌ای که نیاز به نظارت خود بیمار بر هورمون‌هایش به تاریخ خواهد پیوست.

5- موانع تجاری‌سازی موفق فناوری نانو در پزشکی و درمان
موارد زیر بعضی از موانع ممکن هستند: 
• ناتوانی در تطبیق یا طراحی یک فناوری که بتواند نمونه‌ی اولیه‌‌ی کاربردی تولید کند.
• توانایی در انجام آزمایش‌های ایمنی کافی یا شکست در آزمایش‌های ایمنی سنجی.
• مشکلات زیاد برای تولید انبوه
• کمبود بودجه
• نظر منفی عمومی به فناوری نانو
• رقابت با فناوری‌های کم محتواتر به علت «شکست در فروش یا عدم تطبیق» با سلایق موجود.

5-1- ناتوانی در تطبیق یا طراحی یک فناوری که بتواند نمونه‌ی اولیه‌‌ی کاربردی تولید کند.
در حین مراحل اولیه‌‌ی طراحی یک پروژه که بنا دارد از یک فناوری جدید برای حل مشکلات استفاده ‌کند، تجربه‌ی شکست غیرعادی نیست. در واقع این شکست بسیار قابل پیش‌بینی است به‌طوریکه درس گرفتن از شکست‌های خود و دیگران بخشی از روند کشف محسوب می‌شود و فرصت‌های زیادی را فراهم می‌کند. اما بعضی مواقع فناوری جدید هیچ وقت نمی‌تواند انتقال به نمونه‌ی اولیه‌ی کارا را با موفقیت طی کند یا مدت زمانی که برای این انتقال صرف می‌کند آنچنان زیاد است که اشتیاق مورد نظر از بین می‌رود، بودجه به‌طور کامل خرج می‌شود یا رقیبان سریعتر به موفقیت می‌رسند.
از این مشکلات در مراحل تصمیم‌گیری تجاری‌سازی با یک برنامه‌ریزی دقیق و کارا می‌توان اجتناب کرد. رهبر تیم مدیریت پروژه باید مورد احترام کسانی که نوآوری‌ها را انجام می‌دهند باشد، از آنجا که اگر کسی به طور شخصی با بالا و پائین‌های یک کشف و مشکلات توسعه‌ی نمونه‌ی اولیه آشنایی داشته باشد می‌تواند روند نوآوری را با استفاده از یک تیم پویا و توانا تسهیل کند. معمولا تیم رهبری در این مرحله مشکلات فراوانی شامل سوء تفاهم و فسخ قرارداد را به‌وجود می‌آورند که می‌تواند به‌طور کامل روند نوآوری را از بین برده و یا در نقطه‌ای ثابت نگه دارد.
به‌عنوان مثال، جایی که این مسئله ممکن است در روند تجاری‌سازی فناوری نانو در پزشکی رخ دهد زمانی است که قرار است از نانوابزارها برای رساندن موادی مانند دارو یا هورمون به نقاط مختلف بدن استفاده شود. توسعه‌ی این سامانه ممکن است از راه‌های متفاوتی انجام گیرد مانند سیستم تحویل داروی زیست تخریب‌پذیر، یک نانوابزار ایمپلنتی یا روش‌های دیگر. کنترل و رها کردن هورمون‌هایی مانند تستسترون و استروژن به عنوان مثالی برای تقلیدی بهتر از روندهای طبیعی بدن در رها کردن این هورمون‌ها، علاقه‌مندان زیادی دارد، اما اگر استفاده از فناوری نانو منجر به فراهم آمدن راهی جدید که بسیار کاراتر، مقرون به صرفه‌تر و یا بسیار امن‌تر از فناوری‌های سطح پائین‌تر است نشود ممکن است این پروژه‌ها در رقابت با پروژه‌های دیگر شکست بخورند و کنار گذاشته شوند. پروژه‌ی تحویل انسولین چنین پروژه‌ای محسوب می‌شود که یا در کوتاه‌مدت جواب می‌دهد و یا تا زمانی که نمونه‌ی اولیه‌ای که قابلیت تجاری شدن داشته باشد تهیه شود، کنار گذاشته خواهد شد.
توصیه‌هایی که برای مدیریت این نوع پروژه‌ها وجود دارد این است که از کنار گذاشتن ایده‌ها و خلاقیت‌های تیم پژوهشی باید دوری کرد و شرایط را به‌طور کامل برای تیم پژوهشی فراهم آورد تا راه‌های متفاوت را امتحان کنند و همزمان کل پروژه را تحت نظر داشت تا فعالیت‌های صورت گرفته در راستای تجاری‌سازی و در محدوده‌ی زمانی تعیین شده باشد. در مدیریت این جنبه از روند تجاری‌سازی یک قانون خوب دوری کردن از «نبش قبر مشکلات» است اما در عین حال باید از «آب در هاون کوبیدن» اجتناب کرد.
5-2- توانایی در انجام آزمایش‌های ایمنی کافی یا شکست در آزمایش‌های ایمنی سنجی
یک نگرانی فزاینده احتمال سمی بودن نانوذرات و نانوموادهای مهندسی شده است. اینکه دستورالعمل‌های قانونی کنونی و همچنین ارزیابی زیسیت محیطی کنونی برای ابزارهای پزشکی و دارویی به اندازه‌ی کافی برای مقابله با ویژگی‌های ویژه‌ای که مواد نانوساختار ممکن است داشته باشند سخت گیرانه و کاربردی هستند یا نه سوالی است که هنوز پاسخ آن مشخص نیست. در حال حاضر مؤسسه‌هایی مانند اداره‌ی غذا و داروی ایالات متحده و آژانس حفاظت از محیط زیست برای تأیید محصولات جدیدی که حامل مواد نانوساختار هستند به صورت مورد به مورد عمل می‌کند و دستورالعمل ویژه‌ای برای ارزیابی امنیت محصولات فناوری نانو یا محصولاتی که حاوی نانومواد هستند وجود ندارد. از آنجا که بسیاری از ویژگی‌های مواد هنگامی‌که به صورت جدا از هم شکل می‌گیرند تغییر می‌کند این سوال که آیا تنفس یا خوردن نانوذرات ممکن است خطرناک باشد منطقی به‌نظر می‌رسد. به‌طور مشخص، بعضی نانوذرات نانومقیاس (مانند الیاف آزبست و برخی از ذرات تولید شده در اگزوز) دارای اثرات تخریبی هستند که مرتبط با اندازه‌ی این ذرات است. درهر صورت، بسیاری از مواد نانومقیاس سالهاست که مورد استفاده قرار می‌گیرند (مانند نانوذرات آلبومین در پزشکی هسته‌ای و پراکندگی نانوکامپوزیت‌های طبیعی، مانند شیر) و هیچ اثر مخربی تاکنون گزارش نشده است. گونه‌های مختلف نانومواد و وجود راه‌های گوناگون بروز مشکلات نشانگر این مطلب است که تعمیم سمیت به تمام محصولات یا رد کردن احتمال سمی بود همه‌ی محصولات، بی‌فایده است و بسیار مهم است تا مطالعات سم‌شناسی گسترده‌ای صورت گیرد. مطالعات سم‌شناسی باید به‌خوبی طراحی شوند و تمام مواد نانومقیاس را دربربگیرند تا اطلاعات کاملی برای تنظیم مقررات جدید برای محصولات نانو قبل از ورود گسترده‌ی آن‌ها به بازار جمع آوری شود. نیاز به آزمایش‌های سم‌شناسی کافی برای محصولات فناوری نانو که قرار است در پزشکی مورد استفاده قرار بگیرند به‌خوبی تفصیل شده است.
5-3- سختی‌های ساخت انبوه یا تولید صنعتی
دپارتمان تجارت و صنعت بریتانیا گزارش داده است که انتظار می‌رود سرمایه‌گذاری عظیمی در فناوری نانو انجام شود و این فناوری تأثیرات فراوانی بر تولید و صنعت خواهد گذاشت. این نهاد پیشنهاد داده است که از فرصت‌های سرمایه‌گذاری به‌خوبی استفاده شود تا تأثیرات مثبت آن دیده شود. این گزارش بیان می‌کند که فناوری نانو ابزارهایی کوچکتر، ارزان‌تر، سبکتر و سریعتر با کارکردی بیشتر عرضه خواهد کرد در حالی که از مواد خام و انرژی کمتری در تولید آن‌ها استفاده خواهد شد. در ادامه این گزارش توضیح می‌دهد که تأثیر این فناوری بر صنعت بسیار بزرگ خواهد بود و صنایع کمی وجود دارند که از این تأثیرات مصون می‌مانند. بر همین مبنا، این گزارش نگرانی‌هایی که عقب ماندن از این فناوری در پی دارد و ضررهای بزرگی که به این دلیل به اقتصاد وارد خواهد آمد بیان می‌کند. صنایعی که زودتر از این فناوری بهره می‌برند تمامی فواید موجود را نصیب خود خواهند کرد و شکست در وارد کردن فناوری نانو به بخش مورد نظر ممکن است آن صنعت خاص را با خطری بزرگ مواجه کند. فرض این است که فناوری نانو اثرهای مثبت و مهمی بر صنعت و اقتصاد خواهد گذاشت به شرطی که به‌درستی توسعه داده شود. بنابراین هدف این است که تمام مشکلات به‌وجود آمده برای فناوری نانو به گونه‌ای حل شود. بعضی از مشکلات راهبردی و مالی هستند و به تفضیل به آن‌ها پرداختیم. کمبود نیروی متخصص در فعالیت‌های پژوهشی و توسعه‌ای بریتانیا، کمبود نیروی متخصص بین‌رشته‌ای و کمبود احتمالی نیروهای کاری ماهر سه مثال ساده هستند. مشکل دیگر تا حدودی مخفی است؛ گفته می‌شود که پذیرش عمومی محصولات نانو بسیار حیاتی است و دشمنی با این فناوری یک سد بزرگ محسوب می‌شود. این مسئله با توجه به‌ اینکه فناوری ساخت بهبود پیدا کرده و به مکان‌هایی که نیروی کار ارزان‌تر وجود دارد منتقل شده تا حدودی در حال تغییر است.
5-4- کمبود بودجه
این بخش از نامش مشخص است و معمولا در نتیجه‌‌ی سرمایه‌گذاری کم در پروژه حاصل می‌شود و به علت کم بودن سرمایه از همان ابتدا یا ناتوانی در جذب سرمایه در حین انجام آن ناشی می‌شود.
5-5- تصور منفی همگانی از فناوری نانو
با در نظر گرفتن تمامی فناوری‌هایی که توجه عموم را جلب کرده است نگرانی‌هایی در رابطه با طبیعت پیش فرض‌های مردم در قیاس با وعده‌های عملی این فناوری در آینده‌ی نزدیک، وجود دارد. بویژه زمانی که به بار نشستن این فناوری به علت مشکلات حیاتی موجود در مورد مسائل امنیتی آن به زمان نیاز دارد. حداقل این نتایج ممکن است در ورود سرمایه‌گذاران به فناوری نانو مشکلاتی به وجود بیاورد از آنجا که با عوض شدن نظر مردم نسبت به این فناوری به علت‌های مختلف که بیشتر این دلایل ممکن است پایه‌ای در واقعیت نداشته باشند، خطر سودآور نبودن به علت اقبال نکردن مردم از این فناوری، سرمایه گذاران را از سرمایه‌گذاری منصرف کند.
در تجاری‌سازی فناوری‌های جدید از جمله تجاری‌سازی فناوری نانو برای مقاصد پزشکی، معمولا پس از یک پیشرفت واقعی یک بزرگنمایی رسانه‌ای وجود دارد که همیشه با جمله‌ای از یک فرد قابل اطمینان در آن زمینه همراهی می‌شود. شرکت‌هایی که این بخش را به خوبی مدیریت می‌کنند قادرند انتظارات عموم را واقعی نگه دارند و از غیر واقعی شدن توقعات مردم جلوگیری کنند و از درز اطلاعاتی که ممکن است رساناها برای «شوک خبری» از آن استفاده کنند دوری می‌کنند. آموزش عمومی و برنامه‌های آگاه‌کننده برای بخش‌های کسب و کار، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها در امور فناوری نانو لازم است. بدون آموزش عمومی لازم در مورد فناوری نانو، یک کشور از امکاناتی که فناوری نانو می‌تواند در اختیارش قرار دهد محروم خواهد شد.
5-6- رقابت با فناوری‌های کم محتواتر به علت «شکست در فروش یا عدم تطبیق» با سلایق موجود
به‌مانند تمام فناوری‌های بسیار پیشرفته‌ی در حال شکل‌گیری برای حل مشکلات روزانه، بسیار مهم است تا تمام فناوری‌هایی پیشین که تاکنون این مشکلات به‌وسیله‌ی آن‌ها حل می‌شده است مورد بررسی قرار گیرد زیرا فناوری پیشرفته‌ی جدید برای حل آن مشکل باید کاراتر باشد زیرا احتمالا گران‌تر از فناوری‌های قدیمی خواهد بود. ناتوانی در این مورد منجر به «شکست در فروش و عدم تطبیق با بازار» خواهد شد که شکست در تجاری‌سازی فناوری جدید را در پی خواهد داشت.

6- نتیجه
تجاری‌سازی فناوری نانو در قسمت پزشکی و درمانی یک فرصت استثنایی برای افراد، مؤسسه‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های بزرگ جهانی خواهد بود. در حال حاضر، سرمایه‌گذاری برای پژوهش در بخش دولتی به‌طور ثابتی در حال افزایش است و علاقه به سرمایه‌گذاری و توانایی‌ها در این بخش بسیار زیاد است. شرکت‌های بزرگ هم درست مثل بقیه‌ی سرمایه گذاران تمایل به تجاری‌سازی فناوری نانو در بخش پزشکی دارند و سرمایه‌گذاری‌ها در ایالات متحده و ژاپن بیشتر از اروپا به نظر می‌رسد. مدل‌ها برای تجاری‌سازی فناوری نانو در پزشکی تقریبا نشان دهنده‌‌ی راه‌های مشابهی است که بقیه‌ی بخش‌های فناوری نانو از آن عبور می‌کنند به‌طوریکه به نظر نمی‌رسد نبود مدل‌ها یا «نقشه‌های جاده» یکی از مشکلات تجاری‌سازی فناوری نانو باشد. 
به غیر از سرمایه‌گذاری، دیگر مشکلات در تجاری‌سازی شامل توانایی در تولید انبوه در عین پایین نگه داشتن هزینه‌ی تولید و نبود اطلاعات در رابطه با ایمنی بسیاری از محصولات مرتبط با درمان و پزشکی در حوزه‌ی فناوری نانو می‌شود. در حال حاضر، برداشت عمومی نسبت به فناوری نانو در بخش پزشکی و درمان مثبت ارزیابی می‌شود. توسعه‌، آزمایش و نظارت با دقت محصولات جدید پزشکی در حیطه‌ی فناوری نانو برای مثبت نگه داشتن نظر مردم و سرمایه گذاران لازم و ضروری است.
به صورت کلی می‌توان گفت فرصت‌های تجاری‌سازی در فناوری نانو در حوزه‌ی درمان و پزشکی در حال حاضر به نظر بسیار زیاد و وسیع می‌رسد و پیش‌بینی می‌شود که برای چند دهه اینچنین بماند.

منبع
Hobson. D. W, “Commercialization of nanotechnology”, WIREs Nanomed Nanobiotechnol, 1 (2009) 189–202.