1
ستاد ویژه توسعه فناوری نانو Iran Nanotechnology Initiative Council بستن
  • ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

  • بانک اطلاعات شاخص های فناوری نانو

  • سایت جشنواره فناوری نانو

  • سیستم جامع آموزش فناوری نانو

  • شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو

  • موسسه خدمات فناوری تا بازار

  • کمیته استانداردسازی فناوری نانو

  • پایگاه اشتغال فناوری نانو

  • کمیته نانو فناوری وزارت بهداشت

  • جشنواره برترین ها

  • مجمع بین المللی اقتصاد نانو

  • اکو نانو

  • پایگاه اطلاع رسانی محصولات فناوری نانو ایران

  • شبکه ایمنی نانو

  • همایش ایمنی در نانو

  • گالری چند رسانه ای نانو

  • تجهیزات فناوری نانو

  • صنعت و بازار

  • باشگاه نانو

توسعه‌ی علم در عصر پساحقیقت

افراد مقاله : ‌ مترجم - آیدین هادی فکور

موضوع : سیاستگذاری و ارزیابی کلمات کلیدی : فناوری‌نانو تاریخ مقاله : 1397/04/25 تعداد بازدید : 58

فعالیت‌های توسعه‌بخش، مانند روز ملی فناوری نانو، باعث بوجود آمدن فرهنگی علمی خواهد شد که در نتیجه‌ی آن فاصله‌ی بین علم و عموم مردم کم می‌شود.

معنای "post-truth" در دیکشنری آکسفورد به این صورت است: «مرتبط با یا مبنی بر شرایطی که در آن حقایق عینی، کمتر از عقاید و احساسات شخصی در شکل دادن جامعه نقش دارد.» شرحی بهتر از این برای توصیف وضعیت سیاسی حاضر وجود ندارد، و در حقیقت کاربرد این واژه در طول زمانِ پیش از رفراندوم خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و پس از آن انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده به اوج خود رسید و می‌توان آن را «واژه‌ی سال 2016» معرفی کرد. به گفته‌ی سو دزموند-هلمن، رئیس بنیاد  Bill & Melinda Gates  در سخنرانی دانشگاه کمبریج (این سخنرانی در این آدرس در دسترس است http://go.nature.com/2flKfFf)  گسترش روز افزونِ شک گرایی نسبت به علم را می‌توان به عنوان مثالی برای عصر پسا-حقیقت در نظر گرفت. این شک گرایی‌ها معمولا در مورد تغییرات آب و هوایی، واکسیناسیون، تکامل و هومیوپاتی به اوج خود میرسند و در این مواقع شواهد علمی در مقابل سایر گونه‌های عقیده در حاشیه قرار می‌گیرد.

انکار تئوری‌های علمی بدون در دست داشتن شواهد تجربی برای غلط شمردن آنها، موضوع جدیدی نیست. اما موضوع خطرناکی که با آن روبرو هستیم رشد سیاست‌مدارانِ عوام فریب است که اینگونه نظرها را تایید می‌کنند و با مشروعیت زدایی از نظرهای کارشناسان و متخصصان، نظرهای آنها را به یکی از نظرهای فراوانِ موجود فرومی‌کاهند. مشکل از آنجا شروع می‌شود که این سیاست‌مداران و رهبران همان‌ها هستند که باید سیاست‌هایی برای حمایت از پیشرفت علمی وضع کنند، و همان‌هایی هستند که باید هزینه‌های این پژوهش‌ها را تامین کرده و سلامتی و ایمنی سیاره‌ی ما را بیمه کنند.

درک نادرست از حقایق علمی تنها بخشی از مشکل است. در بسیاری از موارد، دانشمندان خود به علت ناتوانی در توضیحِ دستاوردهای خود به اجتماع مسئول بی اعتمادی بوجود آمده در جامعه هستند.

به عنوان مثال فناوری نانو را در نظر بگیرید: بیشتر مردم نمی‌دانند که امروزه این فناوری در زندگی روزانه‌ی ما نقش بازی می‌کند. در گوشی‌های هوشمند، کرم‌های ضد آفتاب، لباس‌ها و کفش‌های ضدآب از این فناوری استفاده شده است. همچنین مردم نمی‌دانند که فناوری ‌نانو چه نقش بزرگی در حل کردن مشکلات مرتبط با جامعه مانند انرژی، سلامتی، محیط زیست و تامین غذا بازی می‌کند. این مشکل برای اداره‌ی هماهنگی فناوری نانو (NNCO) (اداره‌ی هماهنگ کننده‌ در کاخ سفید که با استفاده از اعتبارات فدرال از طرح‌ها حمایت می‌کند)، پیشگامی ملی فناوری نانو (NNI) (متشکل از 20 موسسه و دپارتمان در زمینه‌ی فناوری نانو) روشن است. در میان هدف‌های NNI آموزش و توسعه در بالای لیست قرار دارد. به همین دلیل، سال گذشته آنها اولین روز ملی فناوری نانو را در 9 اکتبر (بر اساس تقویم میلادی 9/10، ) برگزار کردند. دانشگاه‌ها و کالج‌های زیادی در سراسر ایالات متحده به مانند فدراسیون‌ها و جوامع علمی در این همایش شرکت کردند و سمینارها، بحث‌ها، نمایشگاه‌های عکس و بازدید از آزمایشگاه‌ها با هدف پر کردنِ فضای خالی میان علمی که در آزمایشگاه‌ها به پیش می‌رود و مردم عادی برگزار شد. دانشمندان و متخصصان در این زمینه همچنین ویدئوهایی با نام «قطعه‌ی نانو» آماده کردند که در آن از دیدگاه‌شان نسبت به فناوری نانو صحبت کردند. لیست برنامه در سایت NNI (http://go.nature.com/2wJjYmU) و کانال یوتیوب آنها (http://go.nature.com/2xl3zHl) قرار د‌اده شده است. بعد از یک شروع موفقیت آمیز، روز ملی فناوری نانو، امسال دوباره با فعالیت‌های برنامه ریزی شدۀ بسیار در مدرسه‌ها، آزمایشگاه‌ها و موسسه‌ها برگزار شد. بسیاری از این فعالیت‌ها را کمیته‌های دانش آموزی برپا کرده اند. گرچه NNCO این فعالیت‌ها را سازماندهی نکرده است اما از تمام شرکت کنندگان دعوت کرد که برنامه‌هایشان برای آنروز را برای آنها بفرستند، فعالیت‌هایی که درگیرشان بوده‌اند را تشریح کنند و عکس‌ها و ویدئوهایی برای یادبود به اشتراک بگذارند.

دانشمندان و پژوهشگران باید بتوانند صدای‌شان را به گوش جامعه برسانند و از قرن‌ها پژوهش و کشفیات در راهپیمایی‌ها و مناظره‌ها و یا هر مناسبت دیگری دفاع کنند. اما آنها می‌توانند با روش‌های سازماندهی‌شده‌ و کاراتری با مردم و جامعه ارتباط برقرار کنند و آموزش علمی را در مدرسه، فستیوال‌های علمی و رویدادهای غیر رسمی توسعه دهند. این مسئله در حال حاضر، زمانی که دنیای آموزش علمی توسط تغییرات ناگهانی نظام آموزشی تهدید می‌شود بسیار مهم به نظر می‌رسد. به عنوان یک مثال ویژه، نیومکزیکو برنامه‌ی خود برای «کمرنگ کردنِ» فصل‌های مربوط به تکامل و گرمایش کره‌ی زمین را برای نسل بعدی نظام آموزشی استاندارد برای مدارس متوسطه اعلام کرد. فعالیت‌های اشاعه ای مانند روز ملی فناوری نانو ممکن است قطره‌ای در دریا به نظر برسد اما اینگونه فعالیت‌ها در آینده ممکن است درجه‌ی بی‌سوادی علمی را در جامعه کاهش دهد و پایه‌گذار یک فرهنگ علمی باشد که نهایتا می‌تواند بر تصمیم گیری مردم، زمانی که باید نمایندگان خود را انتخاب کنند تاثیرگذار باشد و مردم خواهان سیاست‌هایی که از نظر حقایق علمی تائید شده‌اند باشند و انتظار حمایت‌های مالی عاقلانه‌تری از نمایندگان خود داشته باشند.

 

منبع: 

Nature Nanotechnology 12, 929 (2017)